เริ่มต้นกับ Pip Value ในฟอเร็กซ์
Pip value คือมูลค่าจริงของการเคลื่อนไหว 1 pip ในคู่เงินที่คุณเทรด ตัวเลขนี้บอกตรงๆ ว่าทุกการขยับ 1 pip คุณได้กำไรหรือขาดทุนกี่ดอลลาร์ (หรือกี่บาท) และเป็นตัวกำหนดความเสี่ยงในทุกออเดอร์ที่ผมเปิด
ในตลาด forex 1 pip ของแต่ละคู่เงินมีมูลค่าไม่เท่ากัน เพราะ Pip value ขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัย คือ
- อัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบันของคู่สกุลเงิน
- ขนาดล็อต (Lot Size)
- สกุลเงินฐานของบัญชี
การใช้ Pip value ในการซื้อขายจริง
จากที่ผม Justin Grossbard เทรดมาตั้งแต่ปี 1998 สิ่งที่ pip value บอกผมจริงๆ คือ ทุก 1 pip ที่ราคาขยับ ผมจะได้กำไรหรือเสียกี่บาท ก่อนเข้าออเดอร์ทุกครั้ง ผมจะคำนวณค่านี้ก่อน เพื่อกำหนด stop-loss กับ take-profit ให้สมเหตุสมผลกับเงินทุนในบัญชี ไม่ว่าจะเทรด EUR/USD ทอง XAUUSD หรือดัชนีอย่าง NAS100 ตัวเลขนี้คือสิ่งแรกที่ผมเช็ค
ค่า Pip และการเคลื่อนไหวของราคา
Pip ย่อมาจาก “Price Interest Point” หรือ “Percentage in Point” หมายถึงการเปลี่ยนแปลงที่เล็กที่สุดของอัตราแลกเปลี่ยนในคู่เงินหนึ่ง
สำหรับคู่หลักอย่าง EUR/USD หรือ GBP/USD ใน forex session ใดก็ตาม 1 pip คือการขยับที่ตำแหน่งทศนิยมที่ 4 เช่น EUR/USD จาก 1.1700 ขึ้นเป็น 1.1701 = ขึ้น 1 pip
ส่วนคู่ที่มี JPY (USD/JPY, EUR/JPY, GBP/JPY) ใช้ตำแหน่งทศนิยมที่ 2 แทน เพราะค่าเงินเยนต่ำกว่าดอลลาร์มาก ถ้าใช้ 4 ตำแหน่งเหมือนคู่อื่น ตัวเลขจะเล็กเกินไปจนแทบไม่มีความหมายในการคำนวณกำไรขาดทุน
ตัวอย่างการคำนวณ Pip
- EUR/USD เคลื่อนจาก 1.1700 → 1.1701 = ขึ้น 1 pip
- USD/JPY เคลื่อนจาก 157.20 → 157.21 = ขึ้น 1 pip
นอกจากบอกระยะการเคลื่อนไหวของราคา Pip ในการเทรด Forex ยังใช้บอกค่า spread หรือส่วนต่างระหว่างราคา bid (ที่โบรกเกอร์รับซื้อจากคุณ) กับราคา ask (ที่โบรกเกอร์ขายให้คุณ) ค่า spread นี้คือต้นทุนที่คุณจ่ายทุกครั้งที่เปิดออเดอร์
ก่อนเทรดทุกครั้ง ผมจะคำนวณ spread รวมกับ pip value เพื่อดูต้นทุนรวมในแต่ละขนาดล็อต ก่อนกดเปิดออเดอร์จริง
Pipettes หน่วยที่เล็กกว่าในการเทรด Forex
นอกจาก pip แล้ว ยังมีคำว่า Pipette หรือ pip ย่อย ที่เท่ากับ 1/10 ของ 1 pip โบรกเกอร์ส่วนใหญ่ในไทยทุกวันนี้ใช้ราคา 5 ตำแหน่งทศนิยม (3 ตำแหน่งสำหรับคู่ JPY) ตำแหน่งสุดท้าย (ที่ 5 หรือ 3) นั่นคือ pipette
ตัวอย่างการคำนวณ Pipettes
- EUR/USD จาก 1.17000 → 1.17010 = ขยับ 1 pip
- EUR/USD จาก 1.17000 → 1.17005 = ขยับ 5 pipette (หรือ 0.5 pip)
Pipette สำคัญตอนเทียบ spread ระหว่างโบรกเกอร์ บางที่โชว์ spread เป็น pip บางที่เป็น point หรือ pipette ถ้าโบรกเกอร์ A บอก spread “0.8” และโบรกเกอร์ B บอก “8” สองค่านี้เท่ากัน แค่หน่วยต่างกัน ถ้าเทรดล็อตขนาดเล็ก (micro หรือ nano) การจับ pipette ให้ถูกช่วยให้วาง stop-loss แม่นยำกว่ามาก
วิธีการคำนวณหา Pip Value
ถึงแม้forex broker ของคุณส่วนใหญ่จะมีเครื่องมือคำนวณ pip value ในตัว ผมยังเชื่อว่าเทรดเดอร์ทุกคนควรคำนวณเองเป็น เพราะถ้าระบบโบรกเกอร์ล่ม หรืออยากเช็คความเสี่ยงในใจระหว่างเทรด สูตรนี้คือสิ่งที่ต้องรู้:
สูตรนี้ให้ผลลัพธ์เป็น “pip value ในสกุลเงินฐาน” (base currency ของคู่เงิน) ถ้าบัญชีคุณเป็น USD แล้วเทรดคู่ที่มี USD เป็น quote (เช่น EUR/USD, GBP/USD) คิดง่ายกว่าด้วยสูตรย่อ Pip Size × Lot Size = $10 ต่อ pip ตรงๆ ลองดูตัวอย่างทีละคู่
1. EUR/USD
- ขนาดล็อต: 1 Standard Lot (100,000 หน่วย)
- ขนาด pip: 0.0001 (ตำแหน่งทศนิยมที่ 4)
- อัตราแลกเปลี่ยน: 1.2000 (ใช้เป็นตัวอย่างเดินสูตร)
ผลลัพธ์ 8.33 จากสูตรคือมูลค่าใน EUR (สกุลเงินฐานของคู่นี้) ในทางปฏิบัติ ถ้าบัญชีของคุณเป็น USD ค่า pip ของ EUR/USD จะเป็น $10 ตรงๆ เพราะ 0.0001 × 100,000 = $10 (USD เป็น quote ของคู่นี้อยู่แล้ว ไม่ต้องแปลงค่า)
ดังนั้นในบัญชี USD ของเทรดเดอร์ไทยส่วนใหญ่:
- Standard Lot (100,000 หน่วย) → $10 ต่อ pip (ประมาณ ฿325 ที่ USD/THB 32.5)
- Mini Lot (10,000 หน่วย) → $1 ต่อ pip (ประมาณ ฿32.5)
- Micro Lot (1,000 หน่วย) → $0.10 ต่อ pip (ประมาณ ฿3.25)
2. GBP/USD
- ขนาดล็อต: 1 Standard Lot (100,000 หน่วย)
- ขนาด pip: 0.0001 (ตำแหน่งทศนิยมที่ 4)
- อัตราแลกเปลี่ยน: 1.3500
หลักการเดียวกับ EUR/USD ผลลัพธ์ 7.41 คือมูลค่าใน GBP (สกุลฐาน) สำหรับบัญชี USD ค่า pip ที่แท้จริงคือ $10 ต่อ pip ต่อ Standard Lot:
- Standard Lot (100,000 หน่วย) → $10 ต่อ pip (ประมาณ ฿325)
- Mini Lot (10,000 หน่วย) → $1 ต่อ pip
- Micro Lot (1,000 หน่วย) → $0.10 ต่อ pip
3. EUR/JPY
- ขนาดล็อต: 1 Standard Lot (100,000 หน่วย)
- ขนาด pip: 0.01 (ตำแหน่งทศนิยมที่ 2)
- อัตราแลกเปลี่ยน: 160.00
EUR/JPY เป็นคู่ cross (ไม่มี USD) การคิด pip value ในบัญชี USD ต้องทำ 2 ขั้นตอน
ขั้นที่ 1 หา pip value ในสกุล quote (JPY): 0.01 × 100,000 = 1,000 JPY ต่อ pip
ขั้นที่ 2 แปลงเป็น USD ด้วยอัตรา USD/JPY (ใช้ 150.00): 1,000 / 150 = $6.39 ต่อ pip (ประมาณ ฿217 ที่ USD/THB 32.5)
- Standard Lot → $6.39 ต่อ pip
- Mini Lot → $0.39 ต่อ pip
- Micro Lot → $0.039 ต่อ pip
นี่คือเหตุผลที่ผมเลือกเทรดคู่ที่มี USD ก่อนเสมอ คำนวณง่ายกว่า ความเสี่ยงเห็นชัดกว่า สำหรับมือใหม่ ผมแนะนำให้เริ่มที่ EUR/USD หรือ GBP/USD ก่อนค่อยขยับไปคู่ JPY หรือ cross
ปัจจัยที่จะผลต่อค่า Pip Value
หลังจากเข้าใจสูตรพื้นฐานแล้ว ปัจจัย 3 อย่างนี้คือสิ่งที่ทำให้ pip value แต่ละออเดอร์ของคุณต่างกัน
1. คู่สกุลเงินที่คุณกำลังเทรด
ค่า Pip ของคู่สกุลเงินแต่ละคู่ไม่เท่ากัน คู่ที่มี USD เป็น quote (EUR/USD, GBP/USD, AUD/USD) ในบัญชี USD จะเท่ากันที่ $10 ต่อ Standard Lot ส่วนคู่ที่มี USD เป็น base (USD/JPY, USD/CHF, USD/CAD) ค่า pip จะแปรผันตามอัตราแลกเปลี่ยน ลองเทียบดู
การคำนวณ EUR/USD
- ขนาดล็อต: 1 standard lot (100,000 EUR)
- ขนาด pip: 0.0001
- อัตราแลกเปลี่ยน: 1.2000
ในบัญชี USD: Pip Value = $10 ต่อ pip ตรงๆ
ทีนี้ลองดู USD/JPY:
การคำนวณ USD/JPY
- ขนาดล็อต: 1 standard lot (100,000 USD)
- ขนาด pip: 0.01
- อัตราแลกเปลี่ยน: 150.00
สำหรับคู่ที่มี USD เป็น base ผมจะคิด pip value ใน USD โดยตรง: (0.01 × 100,000) / 150.00 = $6.39 ต่อ pip
ผลคือ USD/JPY มี pip value ประมาณ $6.39 ต่อ Standard Lot น้อยกว่าคู่ EUR/USD ประมาณ 33% นี่คือเหตุผลที่ออเดอร์ USD/JPY 1 lot กับ EUR/USD 1 lot ความเสี่ยงดอลลาร์ไม่เท่ากัน คนส่วนใหญ่นึกว่าทุกคู่ pip = $10 ต่อ lot เท่ากันหมด ซึ่งไม่จริง
2. ขนาดล็อต (Lot Size)
ค่า Pip ของคู่สกุลเงินจะเพิ่มตามขนาดล็อตที่คุณเทรด การเพิ่มขนาดล็อตทำได้ 2 ทาง คือลงเงินทุนเพิ่ม หรือเลือกใช้ Leverageที่สูงขึ้นโดยใช้เงินทุนเท่าเดิม
ลองดูตัวอย่างกับคู่ GBP/USD ในบัญชี USD:
- A. Standard Lot (100,000 GBP)
- B. Mini Lot (10,000 GBP)
- C. Micro Lot (1,000 GBP)
ผลตรงไปตรงมา ขนาดล็อตใหญ่ขึ้น 10 เท่า pip value ก็เพิ่ม 10 เท่า กำไรกับขาดทุนโตหรือยุบในอัตราเดียวกัน นี่คือจุดที่เทรดเดอร์มือใหม่ส่วนใหญ่ระเบิดบัญชี เพราะใส่ขนาดล็อตใหญ่เกินเงินทุนแล้วเจอราคาวิ่งสวน
3. สกุลเงินหลักของบัญชีเทรด
ถ้าสกุลเงินหลักในบัญชีของคุณต่างจากสกุลเงินอ้างอิงของคู่ที่เทรด คุณต้องแปลงค่ากลับด้วยอัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน นี่คือตัวอย่างการซื้อขายฟอเร็กซ์คู่ EUR/GBP ในบัญชีที่ตั้งค่าให้เป็น USD:
- ขนาดล็อต: 1 standard lot (100,000 EUR)
- ขนาด pip: 0.0001
- อัตราแลกเปลี่ยน: EUR/GBP = 0.8500
- อัตราแลกเปลี่ยน GBP/USD = 1.2500
ขั้นตอนที่ 1: คำนวณค่า pip ใน GBP
ขั้นตอนที่ 2: แปลงค่า pip ไปยัง USD
ในบัญชี USD ของคนไทย ส่วนนี้สำคัญมาก เพราะโบรกเกอร์ที่เทรดเดอร์ไทยส่วนใหญ่ใช้ (XM, FBS, IC Markets, Pepperstone) ไม่มีบัญชี THB ส่วนที่มี (Exness Pro, IUX Markets) ก็จะแปลง pip value ตามอัตรา USD/THB ปัจจุบันโด
